Meliskerke 05-02-'25
Zeeuwse dorpsraden willen meer invloed blijkt uit enquête: 'Samenwerking is soms moeizaam' Tekst Nadia Berkelder Omroep Zeeland
Zeeuwse dorps- en stadsraden vinden dat ze meer invloed moeten hebben op besluiten die over hun woonplaats worden genomen. Ze vinden dat ze eerder betrokken moeten worden bij plannen. Tegelijkertijd vinden ze wel dat ze over relevante zaken kunnen meepraten. Dat blijkt uit een enquête van Omroep Zeeland.
Bijna elk dorp heeft er één: een dorpsraad. Een club mensen die zich regelmatig afzondert om in een zaaltje te vergaderen over verkeersdrempels, een nieuwe speeltuin, de bus die verdwijnt of een nieuwe woonwijk. Een ruime meerderheid van die mensen vindt dat ze meer invloed zouden moeten hebben op besluiten van de gemeente. Moeizame samenwerking "Ik mis invloed", zegt Ronald den Engelsman van de dorpsraad in Oost-Souburg. "De samenwerking met de gemeente is soms moeizaam." In Sirjansland gaat het minder moeizaam, maar ook daar is de invloed van de dorpsraad beperkt, zegt Willem Marsman. "We worden zeker serieus genomen door de gemeente, maar we kunnen wel iets willen, het moet ook kunnen. Je kunt wel ergens in gedachten een wijk plannen, maar zo eenvoudig als dat idee bedenken is dat niet." In Axel gaat het beter. "Wij worden heel erg serieus genomen", zegt Don Goosen van Stadsbelang Axel. "Invloed hebben we in beperkte mate, want het is natuurlijk de gemeenteraad die bepaalt. Maar we hebben wel het idee dat we het oor van de gemeente hebben en de boodschap van de burgers hier kunnen overbrengen. Ja, daar wordt ook echt naar geluisterd." 'We missen ondersteuning' De dorpsraad van 's-Heerenhoek ziet een berg nieuwe ontwikkelingen in het Sloegebied op zich afkomen en heeft het gevoel dat ze daar alleen voor staat. "Wij missen vooral ondersteuning van de gemeente Borsele", zegt voorzitter Ria Boonman. Er komen hoogspanningsstations in de buurt, mogelijk twee nieuwe kerncentrales, ammoniakopslag en waterstoffabrieken. De dorpsraad heeft zelf niet de technische kennis in huis om al die ontwikkelingen te kunnen doorgronden, laat staan om er goed over mee te kunnen praten. Wel of geen goede samenwerking met de gemeente is voor iedere dorpsraad anders. Het ligt er ook enorm aan wie er in de gemeenteraad zit, merkt Lida Buijtink, van de dorpsraad Kortgene. "Na de laatste verkiezingen heeft het overleg met gemeente én het wederzijdse vertrouwen een ontzettende boost gekregen." Het maakt zelfs uit wie de contactpersoon bij de gemeente is, zegt Buijtink: "We hebben nu een ambtenaar die participatie in haar takenpakket heeft en zij is echt geweldig. De verhouding was lange tijd moeilijk en argwanend. Nu worden we echt goed betrokken. We worden als een volwaardige gesprekspartner beschouwd." Bevlogen ambtenaren Dat bevlogen ambtenaren het verschil maken, is ook de ervaring in Axel, zegt voorzitter Irene Cappon van Stadsbelang Axel. "Over het algemeen ben ik tevreden met de contacten", zegt ze. "Als we de wijkcoördinator een mail sturen, hebben we binnen tien minuten antwoord. Natuurlijk is dat niet altijd meteen een inhoudelijke reactie, maar wel: 'ik heb het gelezen en ik kom erop terug'. Ik heb het idee dat we serieus genomen worden." Wordt de dorpsraad actief benaderd als er iets speelt in het dorp? ©Omroep Zeeland
Opmerkelijk is het verschil in financiële ondersteuning van de dorpsraden. De dorpsraad van Souburg is gefrustreerd over het gebrek daaraan. Om te kunnen functioneren moeten kosten worden gemaakt, maar die worden lang niet allemaal vergoed door de gemeente. Als er een overleg is bij de provincie moeten bestuursleden zelf hun parkeergeld betalen en geld om flyers te drukken om aan te kondigen dat er een bijeenkomst is, is er niet. "Eigenlijk zijn we zo de gemeente aan het sponsoren", vindt voorzitter Ronald den Engelsman. In andere gemeenten, zoals in Goes en Terneuzen, krijgen dorpsraden een bedrag dat afhankelijk is van het aantal inwoners. "Dat is hier op inwonersaantal", zegt Don Goosen van Stadsbelang Axel. "Ja, we kunnen de kopjes koffie tijdens de vergaderingen prima betalen. En bij grote bijeenkomsten doet de gemeente ook nog wel eens een duit in het zakje." Gebrek aan communicatie Het bestuur van de dorpsraad in 's-Heerenhoek wil graag serieuzer genomen worden door de gemeente en daar hoort serieuze communicatie bij. De dorpsraad heeft een 'dorpswethouder' maar die zien ze volgens Boonman twee keer per jaar. De dorpsraad heeft geen vaste contactpersoon bij de gemeente. Boonman: "Wij willen graag meegenomen worden vóórdat er plannen gemaakt worden. Als er ontwikkelingen plaatsvinden binnen een straal van vijf kilometer willen we daarover geïnformeerd worden. En nu moeten we dat vaak lezen in de huis-aan-huisbladen. Zo hoort het eigenlijk niet." Vindt u dat u over relevante zaken kunt meepraten? ©Omroep Zeeland
Resultaten van de enquête Ruim twee derde van de dorps- en stadsraden in Zeeland vindt dat ze meer invloed moeten hebben op beslissingen die over hun dorp of stad gaan. Slechts een enkele dorpsraad die de vragenlijst heeft ingevuld vindt dat de dorpsraad genoeg invloed heeft op het beleid. Bijna een kwart vindt dat 'veel te weinig' en bijna twee derde stelt dat het wisselt per onderwerp. 'Altijd zelf erachteraan' Communicatie blijkt een lastig punt. Iets meer dan een vijfde zegt altijd actief te worden benaderd door de gemeente als er iets speelt in hun dorp of stad. Bijna twee derde zegt dat dit wel gebeurt, maar niet bij alle onderwerpen. Een kwart zegt dat ze alleen actief benaderd worden als het echt om iets groots gaat en tien procent stelt dat ze altijd zelf overal achteraan moet. Vast aanspreekpunt Ruim twee derde heeft een ambtenaar van de gemeente én een wethouder als vast aanspreekpunt, bijna een kwart één van beiden terwijl de rest van de besturen helemaal geen vast aanspreekpunt heeft. De meerderheid zegt 'meestal wel' mee te kunnen praten over relevante onderwerpen, één op de tien zegt 'meestal niet' mee te kunnen praten. Bijna de helft van de dorps- en stadsraden wil graag meepraten voordat een besluit genomen wordt, een vijfde zegt eerder betrokken te willen worden bij plannen, een vijfde van de dorps- en stadsraden wil dat de mening van dorpsraden zwaarder weegt en een klein aantal wil dat de dorpsraad een stem krijgt bij besluiten van de gemeenteraad. Meepraten over woningbouw Woningbouw staat bovenaan het lijstje van onderwerpen waar dorpsraden graag over meepraten, net als leefbaarheid, gevolgd door verkeer en veiligheid. En hoe zit het met het budget? Sommige gemeenten (Vlissingen, Veere, Hulst, Borsele) betalen een vast bedrag waarmee dorpsraden hun kosten kunnen betalen. Een aantal gemeenten, zoals Schouwen-Duiveland, betaalt een bedrag per inwoner. En soms allebei (Veere, Terneuzen, Goes). Ook bieden sommige gemeenten dorps- en stadsraden gratis drukwerk aan. In Veere kunnen dorpsraden ook nog geld (tweeduizend euro) krijgen voor een initiatief om de leefbaarheid te bevorderen. Dorpsraden in Hulst mogen de subsidie van de gemeente niet gebruiken om een kop koffie te kopen tijdens de vergadering. De verschillen zijn groot. In een dorp met duizend inwoners zou een dorpsraad in de gemeente Goes 4.250 euro en in Borsele 1.450 euro krijgen. Tholen en Reimerswaal hebben geen vaste regeling.