Nieuws

Jeugdherinneringen van Jaap Matthijsse – deel 1 ’t Durp. ’t Durp heette voor de eerste herindeling (gemeente Mariekerke) Dorpsplein. Na die herindeling was het, het eerste gedeelte van de Torenstraat. ’t Durp begon bij slagerij Wisse en eindigde in de omgeving van de toren. Bij de winkel van Jongepier - die nu sinds kort “bij Boone” heet - begon de Noordstraat, maar het eerste gedeelte hiervan viel ook nog onder ’t Durp. De winkels. We beginnen maar bij de slagerij van de gebroeders Wisse. Die zag er begin jaren ‘60 van de vorige eeuw heel anders uit maar was op dezelfde plaats gevestigd als de huidige winkel. De winkel, tja daar moest je wel eens om een boodschap maar was niet zo interessant. Nee, dan achter de winkel, daar was het slachthuis en werd soms een varken of rund geslacht. Wanneer dat gebeurde en de deuren stonden open ging ik kijken. Kon je zien hoe zo’n beest er aan de binnenzijde uitzag. Op zaterdag avond kon je in de slachterij een zakje friet halen voor - naar ik meen - 15 cent. Ook zat daar dan de wat oudere jeugd een beetje te hangen en natuurlijk friet met worst te eten (met of zonder mayo) wat uit een grote glazen pot met houten lepel op je friet werd gedeponeerd. Aan het echte dorpsplein was de winkel van de familie Kamerling. Bakker en kruidenier. Nu woont Bram Kamerling er nog in de tot woonhuis verbouwde winkel. In de tijd die ik beschrijf (1959 / 1960) was er een klein eindje verder de winkel van Jongepier. Dat was ook een bakker en kruidenier. Het was tevens een slijterij en café waar ook drogisterijartikelen en klompen werden verkocht. In die tijd was er nog een kruidenierswinkeltje van Elizabeth (Betje van Toon) Matthijsse in de Bergstraat. Maar daarover vertel ik wanneer de Bergstraat uit mijn jeugd wordt beschreven. Omdat het familie was werden daar de kruidenierswaren gekocht door mijn moeder. Gevolg was dat ik maar zelden bij de ander kruideniers kwam. Veel mensen op het dorp gunden wel iedere winkel de klandizie dus was het een heel gepuzzel op welke dag welke bakker langskwam. Dat is nu wel ietsje anders. Een ding is sinds die tijd niet veranderd. Bij het weggaan in de winkels is er altijd een snoepje of plakje worst voor de kinderen. Een mooie Meliskerkse traditie. Het gemeentehuis. Meliskerke was begin 1960 nog een zelfstandige gemeente met ongeveer 625 inwoners. Een stuk van dat gemeentehuis (voor en zijgevel) staat er nog en maakt momenteel deel uit van de dorpssupermarkt, De Dagwinkel. Op een paar oude foto’s kun je de raads- en trouwzaal nog zien met een mooie schoorsteenpartij. Deze zijn te zien in één van de boekjes van Piet Davidse. Als kind kwam je zelden of nooit in het gemeentehuis. Ik weet nog dat er een echt loket was met daarachter twee gemeenteambtenaren. De heren Janse en de Groot. Ook was daar natuurlijk de burgemeester, maar die zat apart. Toen was dat burgemeester Adelaar. Jaarlijks op Koninginnedag werd vóór het gemeentehuis door de kinderen van de Boaz- en de christelijke school een aubade gebracht die in ontvangst werd genomen door de burgemeester en wethouders. Als dank sprak de burgemeester een woordje en werd er steevast een felicitatietelegram verstuurd naar de koningin. Ja, toen gebeurde er nog een iets op ’t Durp. ‘k gaen even ni ’t Durp”. Wanneer iemand zei: “ ‘k gaen even ni ’t Durp”, was dat een begrip voor iedereen. Voor de ouderen betekende het dat ze om een boodschap gingen in één van de winkels en zeker een praatje zouden maken met een bekende die ze tegen zouden komen. Voor de jeugd betekende het vrienden of vriendinnen opzoeken. Zeker op de zomeravon-den en op zaterdagmiddag- en avonden kwamen de kinderen en wat oudere jeugd bij elkaar op ’t Durp. Met hun zaterdagse snoepcenten naar de winkel of wat later om een ijsje bij de winkel van Jongepier die is in 1962 is overgenomen door de familie Boone. Op zomeravon-den werd soms wel tot negen uur verstoppertje gespeeld over het hele dorp. Zo kwam je nog eens ergens. Ook bij mensen in hun achtertuin. Dat kun je je nu echt niet meer voorstellen. Je zei gewoon dat je wegkroop of verstoppertje aan het spelen was. Dat vond men dan meestal wel goed. De verzamelplaats. Voor de kinderen die in Middelburg op school zaten was het iedere morgen verzamelen op ’t Durp - bij Kamerling - om dan gezamenlijk naar Middelburg te fietsen. Bij Kamerling hingen ook twee automaten aan de muur. Voor een dubbeltje kon je kiezen tussen kauwgom of een rolletje drop. De rijksten konden zich dus voor de fietstocht naar Middelburg van een versnapering voorzien. Dat was niet voor veel kinderen weggelegd. ‘t Piskotje. Ik weet niet of het op meerdere dorpen voorkwam maar Meliskerke had een openbaar urinoir. In de volksmond ’t piskotje. Het stond tegenover het gemeentehuis. Later is het in verband met de aanleg van het voetpad naar de Valkenburgstraat gesloopt. Rechtsonder op de foto ’t piskotje. Foto Zeeuws Archief, fotoarchief J. Torbijn Eén van de vaste gebruikers was een gemeente-ambtenaar. Vermoedelijk een luchtje scheppen om gelijk ...., tja wat doe je in een piskotje? Verder werd het veelal gebruikt door passanten. Heren wel te verstaan want een damesafdeling had het gebouwtje niet. De gebruikers stonden met hun gezicht naar de weg en het muurtje was niet zo heel hoog. Dus kon je gelijk zien en gezien worden. Trouwens.... ook geen dak. Kortom, een natte bezigheid daar. December 2017 Wordt vervolgd.

Overhandiging van het Dorpsplan aan de gemeenteraad Promofilm Meliskerke Een kunstwerk in wording

Klikt u HIER voor het pdf bestand.

De Dorpsstraat tijdens mijn jeugd zag er heel anders uit dan nu. Ik schrijf nu over begin jaren 60 van de vorige eeuw. Ik neem de lezer mee naar 't kruuspunt. Iedere inwoner van Meliskerke weet waar dat is omdat we maar één kruispunt van 4 wegen hebben in de bebouwde kom van Meliskerke. Net aan de rand van het dorp daar waar De Blauwpoortseweg, Kaasboerweg, Burgemeester Huijsmanstraat en de Dorpsstraat beginnen of eindigen zoals u wilt. We lopen vanaf 't kruuspunt richting dorpskern wat in Meliskerkse begrippen 't Durp wordt genoemd. Nu lopen we over één van de voetpaden die links en rechts van de asfaltrijbaan ligt. Toen was het een smalle klinkerstraat met twee afwateringsgootjes langs de kant. Vanaf de kruising gezien begon de bebouwing met aan de rechter kant het boerderijtje van de familie Bosschaard. Nu het nieuwe huis van de familie Bierens. Dan volgen de twee huizen zoals ze er nu nog staan. Het huis rechts met de gebroken kap was de rentenierswoning van de oude eigenaar van het hof "Dorpszicht". Na dat huis begonnen aan de straat zijde een rijtje struiken tot waar nu ongeveer de ingang van het parkeerterrein van huidige dorpshuis Ons Huis is. Achter die struikjes was een slootje en wanneer je daaroverheen sprong kwam je op een weilandje dat bij het hof "Dorpszicht"hoorde. Dit weitje lag heel mooi beschut achter de voornoemde bosjes en achter de grote boerenschuur die bij de het hof hoorde. Op dat weitje speelden zich dorpse hoogtepunten af. De Dorpsstraat anno 1962 Schieten en ringrijden op het weitje. Op derde pinksterdag werden er schietwedstrijden gehouden door de Schietvereeniging Meliskerke. Wanneer je met vijf vriendjes allemaal een kwartje inlegde mocht je met een luchtbuks wedstrijd schieten. De winnaar kreeg dan één gulden wat best wel geld was toen. Het vijfde kwartje kwam natuurlijk de schietvereeniging toe. Die bestaat trouwens nu nog. De leden van de schietvereeniging schoten met echte kogels en vuurbuksen om prijzen en bekers. Ook werd op de zaterdag van de Westkappelse kermis de ring gereden op het weitje. Er werd dan ook bier, fris, ijs en koeken verkocht. Het ringrijden werd toen door velen als vermaak gezien (nu is het absoluut een topsport) en men begon dan ook al tijdig met het drinken van een overwinnings biertje. Ga er maar vanuit dat zo 's morgens om een uur of elf de sfeer er bij sommigen al goed in zat. Genoeg nu hierover. De tuintjes van de VGLO Na de struikjes aan de straatzijde begonnen er kleine tuintjes. Dit waren proef of leertuintjes van de VGLO leerlingen. De VGLO was de school voor het voortgezet lager onderwijs. Een 7e en 8e klas dus. Die was gevestigd deels in een houten barak aan de Cornelis Jaspersesstraat en deels in de christelijke school aan deze Dorpsstraat. Ja die tuintjes deden wat af. Ik herinner me dat zo direct aan de straatkant waar ook toen al best druk verkeer was de kinderen van de VGLO gewoon bezig waren in die tuintjes onder leiding van een leraar. Of de gekweekte groenten daar nu altijd fris geoogst werd is mij niet bekend. Wel dat er soms een auto of paard en wagen uit moest wijken en dan in die tuintjes terecht kwam met als gevolg een misoogst. Ie zit er op. Direct na die tuintjes was de inrit naar de boerderij Dorpszicht. Een kolossale schuur stond waar nu World of Silk is gevestigd. Met aan de voorzijde een rieten- en de achterzijde een groot pannendak. De toenmalig eigenaar was dhr. Wannes (Johannes) Dekker. Een alleraardigste man. Voor de schuur was een boomgaardje en als kind kreeg je van hem best wel een appel of peer. Ik snap dat wel, want beter een appel gegeven als gepikt. Op z'n Meliskerks is dat "heboohert". Ook huisde op deze boerderij een echte dekstier. Soms stond hij vast aan een ketting in het weitje achter de schuur maar ook soms kwam er een veehouder met een tochtige koe naar die stier. Die moest dan zijn karweitje doen. Bij goed weer werd dat wel een buiten gedaan. Nou ik was één van de leerlingen van de christelijke school schuin tegenover die boerderij. Wanneer dan die stier zijn karweitje moest doen en het was net voor schooltijd of speelkwartier dan renden de meeste jongens en ook sommige meisjes van het schoolplein naar de tegenover liggende boerderij. Nu zouden we zoiets een vorm van seksuele voorlichting vinden maar toen werd dat door een paar jongens die meer wisten over het hoe en wat luid en duidelijk verkondigd. Kiek ie doet ut wi. Ja oor ie zit er op en meer van dat soort uitdrukkingen. Nog mooier werd het wanneer een heuse hengst arriveerde om een van de paarden te bespringen. Dat was in onze ogen pas het echte werk. Nu even verder over de Dorpsstraat. Als laatste huis aan de rechterzijde stond nog net als nu het woonhuis van de boerderij Dorpszicht. Voor dat huis was een klein perkje met een groenblauw geschilderde zitbank. Ook stond er een grote waterpomp. Een zogenaamde Nortonpomp die was daar na de indunatie in 1944 geplaatst om Meliskerke van zoet water te voorzien. Er loopt daar namelijk diep in de grond een goede zoetwater ader. Vlak bij de schuur van Dorpszicht was er een welput die vermoedelijk op dezelfde ader werkte. Juffrouw de Koning. We gaan nu weer terug naar het kruispunt en gaan de linkerzijde van de Dorpsstraat eens bekijken. Het eerste huis heet Mirtendaele en stond er toen ook al. Dan volgen er drie vrijstaande huizen waarvan het laatse gebouwd is in ik denk 1961 door juffrouw "de Koning". Zij was onderwijzeres aan de christelijke school een eindje verderop in de straat. Alle leerlingen van de eerste 3 klassen mochten haar nieuwe huis komen bezichtigen en ik herinner me dat we allemaal onder de indruk waren van zoveel luxe. Ook kregen we allen een toffee. Sommige dingen vergeet je nooit meer. Het zal wel bijzonder zijn geweest. Aan deze juffrouw de Koning hebben veel kinderen die bij haar in de klas hebben gezeten nog wel een herinnering al zal dat voor velen misschien niet zo'n prettige zijn. Direct na het huis van de juffrouw was er een stukje klinkerweg dat na 50 meter uitkwam op en akker. Dit was voor de oorlog het begin van de weg naar Zoutelande. Vermoedelijk het begin van de Boomweg dus. Ook aan de linker zijde was er toen nog geen voetpad maar perkjes met wat pierige struikjes. Waarom zou je een voetpad aanleggen in die tijd. De weg was goed zij het met wat putten en hobbels en je kon er prima over lopen. Het heeft nog heel wat jaren geduurd, ik denk pas in de jaren 70, voor daar verandering in kwam. Politie. Wat verder in de staat op nr. 16 woonde de politie. Eerst agent Stroo die een enorme reputatie had vanwege zijn gezag en onverschrokken optreden. Nee met agent Stroo viel niet te spotten. Hij stond er om bekend dat hij gerust de wapenstok gebruikte. Later woonde daar agent de Regt. Ik kwam daar wel eens omdat ik met de kinderen de Regt op school zat. Wanneer de agent in uniform op straat liep had je daar wel ontzag voor maar hij bleek wanneer hij thuis in zijn vrijetijdskleding liep een aardige huisvader te zijn die leuke spelletje kon verzinnen. Alleen die afgepakte voetballen die in z'n schuurtje lagen lokten toch weer spanningen uit want we namen ze dan gewoon weer mee naar huis tijdens het spelen. Meester Beukelman. Nog iets verder in één van de huizen met gebroken kap woonde meester Beukelman met zijn vrouw. Die meester werd zeer op handen gedragen door de gehele bevolking van Meliskerke. Zijn bijzonder grote kennis van de natuur en landbouw en zijn bijzonder goede en lieve omgang met mensen en kinderen is tot op heden door al de leerlingen die bij hem in de klas hebben gezeten nooit vergeten. Hij overleed echter bij een noodlottig verkeersongeluk in 1961. Ik zat toen in de tweede klas. Dit heeft op alle inwoners en zeker de kinderen die bij hem op school zaten diepe indruk achter gelaten. Een begrafenis waarbij alle kinderen van het dorp dus ook alle kinderen van de andere, de Boas school en ik denk de meeste bewoners aanwezig waren. Dit maakt diepe indruk op mij als 7 jarige. Ja die school van meester Beukelman officieel de "Nationaal Christelijke school", stond net in de bocht van de Dorpsstraat. Nu staat op die plaats het mooie nieuwe kantoor van Bouwbedrijf Meliskerke. Voor de school was er een klein driehoekig perkje dat beplant was met wilde rozen. Die hadden veel voordelen als beplanting. Je bedacht je wel twee keer voordat je er doorheen liep want ze zaten vol met venijnige stekels. Wat wel leuk was, ze zaten in de herfst vol met rozenbottels en die kon je leuk wegschieten vanuit een stukje plasticbuis. Als je dat al had. En anders gooide of schoot je er mee met een elastiekje. Dit werd echter niet precies door iedereen gewaardeerd. Maar ja, kleinigheidjes hou je toch. Iets verder was het bedrijf van aannemer Jakobsen gevestigd. De voorganger van Bouwbedrijf Meliskerke. Jakobsen was één van de dorpsaannemers en bouwde na de tweede wereldoorlog veel nieuwe huizen op het dorp. Ik denk dat het zelfs de grootste werkgever was op het dorp. Onze klandizie als kinderen ging niet verder dan het zeuren om vliegerlatjes in de tijd dat er weer een vlieger manie was. Dat was dikwijls elke zomer wel een keer. Soms moest je er als kind met een jute zak heen om houtschaafsel te halen voor de leghokjes van de kippen. Op de plaats van het oude woonhuis en timmermanswinkel is het Administratiekantoor van Wouters gevestigd. Daar na volgde nog het huis van de fam. Bommeljè. Dit is ooit gebouwd als armenhuis door de Hervormde diaconie. Er is nog een gevelsteen aan de voorzijde. De Dorpsstraat anno 2016

Vóór begin jaren ‘50 van de vorige eeuw werd de Cornelis Jaspersesstraat “ ’t Zandwegje” genoemd. Op z’n Meliskerks klinkt dat ongeveer als ’t Sanwegje. Het wegje liep van de Dorpsstraat tussen de toenmalige christelijke school en het postkantoor van de familie Davidse en eindigde op de kruising met de Rapenburgweg. Op de oude kaarten van Hatinga van omstreeks 1780 liep de Zandweg veel verder en wel tot het Oude Hof aan de Rapenburgweg. In mijn jeugd was het een smal klinkerwegje met aan beide zijden een sloot. De huizen aan de linkerkant hadden daarom een bruggetje om op de straat te komen. In gedachte wandel ik eind 1950 vanaf de school de Zandweg in en kom als eerste aan de rechterkant een akkertje tegen van de familie Maljaars die even verderop aan de linkerkant een boerderij had. Het woon- en wagenhuis staan er nog steeds en daar woont nu de familie Spruijt. Op dat akkertje is later de werkplaats van bouwbedrijf Jakobsen gebouwd. (nu Bouwbedrijf Meliskerke). Beeldbank 1956 De moddersloot Ter hoogte van dat akkertje begon een sloot die dienst deed als riool. Meliskerke had toen nog geen rioolwaterzuiveringsinstallatie. Menig jongetje is daar op zijn fietsje in terecht gekomen. Die sloot had naar het schijnt een mysterieuze aantrekkingskracht. Die kinderen mochten na een huilende thuiskomst plaatsnemen naast de regenbak en werden eerst met regenwater op afstand gereinigd. Ik weet nog hoe dat stonk. Later volgde een zware wasbeurt en een niet mindere berisping. Stuurfouten richting de moddersloot werden beslist niet gewaardeerd. In de volksmond werd deze sloot “de strontdulve” genoemd. De bebouwing In die jaren ‘50 stond aan de linkerzijde een vrijstaande woning die net na de oorlog was gebouwd. Nu woont daar - rechts naast het paadje naar de Sivertstraat - al heel lang de familie Jakobsen. Dan volgde aan de linkerzijde de boerderij van Jan Maljaars. Daarna een paar kavels met volkstuintjes, met daartussen ’t weitje. Na de volkstuintjes begon de grond van de familie Boogaard. Ongeveer waar nu de Bogerswegeling is. Daar is niet zoveel veranderd. Het huis en (kippen)schuur zijn inmiddels meerdere malen verbouwd en aangepast maar staan nog op dezelfde plek. Dat is nu vakantieverblijf “De Olmen” van Wink en Jacolien Boogaard. ’t Weitje Officieel heette ’t weitje: “veld voor lichamelijke oefeningen”, maar het werd voor velerlei zaken gebruikt. Natuurlijk was het een prachtig trapveldje voor de voetballende jeugd. Dat er nogal eens een bal over de afrastering ging richting de volkstuintjes daar zat de voetballende jeugd niet zo mee. De volkstuinders dachten er anders over. Vooral wanneer er net was gezaaid of nog erger wanneer het zaaisel net boven kwam, werd er blijkbaar nogal eens wat vertrapt. Dit gaf wel eens zure gezichten omdat de daders natuurlijk niet bekend waren. Ook op het weitje werden op Pinkster 3 schietwedstrijden gehouden als dat niet op de wei bij Joh. Dekker aan de Dorpsstraat kon. Zo ook ging het ook met de ringrijderij. Hoogtepunten waren de spelletjes op Koninginnedagen waaraan alle kinderen van beide scholen mee deden. Rechterzijde van ’t Zandwegje Alle huizen die er nu staan, stonden er eind jaren ‘50 ook. Let wel, dat was toen een nieuwbouwwijk. De laatste is begin 1960 gebouwd. In 1958 zijn de twee blokken huizen van vier onder één kap gebouwd. Ja, die hadden toen een zeer moderne doorzonkamer en - voor die tijd iets bijzonders - een douche met warm water. Een zogenaamde gasgeiser op een butagasfles. Alleen wanneer die leeg was, werd er koud gedoucht. Voor die huizen lag over de hele lengte van de straat een voetpad. Zeer luxe voor die tijd. Dat pad ligt er tot op heden nog. De VGLO Tussen de huizenblokken stond een houten barak. Daarin was de VGLO-school gevestigd. Dat was voortgezet lager onderwijs met een 7e en 8e klas. Kinderen waren toen leerplichtig tot hun 14e jaar of tot en met 8 schooljaren. Veel kinderen uit Meliskerke en omstreken hebben daar onderwijs gevolgd. Begin jaren ‘60 is de VGLO-school opgeheven en gesloopt. Delen van het gebouw zijn verhuisd naar ’t Hof Parelvliet aan de Poppendamseweg. Er is daar een wagenschuur mee gebouwd. Ook heeft die barak nog dienst gedaan als eerste kleuterschool op Meliskerke. Foto Hanneke Oosterhuis Meliskerke, maart 2017

De wijkagent voor Meliskerke is Bart Midavaine. De wijkagent is bereikbaar via 0900-8844 en houdt spreekuur op afspraak. Via www.politie.nl/mijnbuurt, kan ook een mail gestuurd worden naar de wijagent.